پرواز را به خاطر بسپار

afaq — Wed, 30 Jul 2008 18:07:18 GMT

چه قدر بال کبوتر شکست و من نسرودم

چه قدر خاک بر اين دل نشست و من نسرودم

تمام پنجره‌ها را به روي عاطفه بستند

چه قدر رشته‌ي الفت گسست و من نسرودم

چه اشک‌ها که چو باران چکيد از رخ ياران

چه شعرها که به لب يخ زده است و من نسرودم

چه بغض‌هاي غريبي که ماند و من نگشودم

چه ناله‌هاي بلندي شکست و من نسرودم

چه واژه‌هاي لطيفي که ماند در دل دفتر

چه بيت‌ها که به دل نقش بست و من نسرودم

تولد من

afaq — Wed, 09 Jul 2008 07:57:18 GMT

سه شنبه که بيايد ۱۵ سال از عمر مرا با خود خواهد برد. سه شنبه که بيايد من متولد شده‌ام براي شانزدهمين بار. بي آن که حتي براي يک بار تولد پاکي را در خود تجربه کنم. سه شنبه جشن تولد من است. کاش يک نفر برايم يک سبد خلوص بياورد يا لااقل يک شاخه رز سفيد يا حتي يک گلبرگ اما سالهاست که من هديه‌هايي براي هديه شدن خود گرفته‌ام بي آن که...

اين روزها با خود بيگانه‌ترم با خدا و حتي با خودکار که سخت مي‌چرخد و غريبه شده است با سپيدي صفحات

مثل دلم که هر روز با سپيدي بيگانه‌تر مي‌شود.

afaq — Mon, 23 Jun 2008 00:39:18 GMT

با ياد لحظه‌اي که شميم تو بو کنم

با قطره‌هاي اشک به يادت وضو کنم

هرجا که ردپاي نسيمي نشسته است

در برگ هر درخت تو را جستجو کنم

با هر فروغ قطره‌ي شبنم عزيز من

گلبوسه‌ي نگاه تو را آرزو کنم

تا در کنار پنجره با استکان چاي

آرام با خيال شما گفتگو کنم

چندان ستاره اشک بدوزم به جامه‌ام

تا پاره پاره‌هاي دلم را رفو کنم

به بهار سلامي دوباره خواهم داد

afaq — Thu, 03 Apr 2008 05:29:18 GMT

کجاي منطقه جا ماندي که من به جان تو خشنودم

نشان به اين که تو اين جايي به بي نشان تو خشنودم

تو در کجاي زمين هستي به آسمان نکند رفتي

من از زمين و زمان تنها به آسمان تو خشنودم

به شانه‌هاي تو محتاجم دلم گرفته بيا سرگرد

ستاره مال خودت باشد به کهکشان تو خشنودم

انار زخمي سارا را چه قدر پز بدهد دارا؟

به آب‌هاي جهان بابا که من به نان تو خشنودم

مگر نه اين که پدر بايد براش ارثيه بگذارد

من از تو هيچ نمي‌خواهم به استخوان تو خشنودم

آرش پورعليزاده

امسال را با سلامي تازه به بهار آغاز کرديم. تحويل سال را در کنار شهيدان به نجواي رشادت‌ها و ايثارها گذرانديم.

حنانه ستوني بود که پيامبر يک عمر به آن تکيه مي‌داد. زماني که براي پيامبر اسلام منبر ساختند و خواست به روي منبر برود صداي فريادي شنيده شد. همه آن صدا را شنيدند. پيامبر لحظه‌اي ايستاد و نگاهي به ستون حنانه کرد. به سمت ستون رفت. چه شده؟ ستون حنانه گفت: تا به حال به من تکيه مي‌کردي. پيامبر گفت: من که جايي نرفتم. من در همين مسجد هستم. مي‌خواهم بر روي منبر بنشينم. ستون حنانه مي‌گويد: من تحمل فراق تو را به همين اندازه هم ندارم. يعني سرزمين خوزستان کمتر از حنانه است؟ آسمان خوزستان کمتر از حنانه است؟ نخل‌هاي بي سر اروند کمتر از حنانه است؟ خاک‌هاي شلمچه کمتر از حنانه است؟ خاکريزهاي طلائيه کمتر از حنانه است؟ چه شب‌ها و روزها و لحظه‌هايي که اين سرزمين با بهترين بندگان خدا نداشت. وقتي قبول قطعنامه‌ي ۵۹۸ اعلام شد آن روز روزي بود که شايد سرزمين خوزستان مثل حنانه فرياد کشيد. مي‌خواهيد بدانيد قصه‌ي راهيان چيست؟ قصه‌ي راهيان قصه‌ي دلتنگي سرزمين خوزستان است. خدايا مي‌شود يک بار ديگر چراغ خوزستان روشن شود؟ آيا باز صداي الهي العفو در نيمه‌ شب‌هاي طلائيه و شلمچه شنيده مي‌شود؟ سلام خوزستان. سلام زمين خوزستان. سلام آسمان خوزستان. سلام شهدا. سلام همه‌ي خوبي‌ها.

هنوز هم مي‌توان نداي آنها را شنيد که چنين مي‌گويند: از براي آرامش شما چه شب‌ها که نخوابيديم. ما از شما دفاع کرديم. مي‌دانيد که چه برادراني را از دست داديم؟ مي‌دانيد چه خواهراني را از دست داديم؟ غنچه‌هاي شکفته‌اي را که به زير تانک‌هاي بعثيون فرستاديم تا شما در آرامش به سر بريد. عزيزي نقل مي‌کرد خيلي دوست داشتم مرتضي آويني را ببينم. تا زنده بود او را نديدم. آخر شهيد شد. يک شب به خوابم آمد. گفتم دلم مي‌خواست ببينمت. گفت: مسئله‌اي نيست فردا صبح ساعت ۸ بيا سر پل کرخه. راه افتادم و شروع به گشتن کردم. شخصي پرسيد دنبال کسي مي‌گردي؟ گفتم دنبال يکي از رفقا مي‌گردم. گفت: اتفاقا کسي دنبالت مي‌گشت. رفت زير پل برايت يک پيام نوشت. گفت بخواني آنجا نوشته شده بود:

آمدم نبودي ديدار به قيامت

مرتضي آويني

يادمان باشد امثال عباس آژانس شيشه‌اي در پيرامون ما فراوان‌اند. کافي است چشم باز کنيم و آنها را ببينيم و اندکي بينديشيديم...

afaq — Thu, 24 Jan 2008 11:36:18 GMT

چون بغض های خسته که فریاد می‌شوم
حجم قفس شکسته و آزاد می‌شوم

در بين اين دقايق لبريز مرگ و رنج

چون لحظه‌هاي سرخوش ميلاد مي‌شوم

هر چند زير سايه‌ي شيطان نشسته‌ام

با دست مهر دوست پريزاد مي‌شوم

عمري به سطر روشن تو مشق کرده‌ام

در مکتب تو عاقبت استاد مي‌شوم

از بس که در قطار کسالت نشسته‌ام

کم کم به بوي فاصله معتاد مي‌شوم

چون دانه‌هاي برف که در باد مي‌رسند

هر دم به ياد زلف تو بر باد مي‌شوم

آنقدر فقر واژه مرا زجر مي‌دهد

تا راهي کميته‌ي امداد مي‌شوم

صبا- ۱۷دي ۸۶

استاد شهيدي پر کشيد

afaq — Sun, 13 Jan 2008 12:28:18 GMT

انا لله و انا اليه راجعون

بزرگمرد فرهنگ و ادب ايران حضرت استاد سيد جعفر شهيدي پرکشيد. در حالی که چشمان ما سوگوار قيصر بود پرواز استاد شهيدي غمی بود که روی دوش خمیده ی ما آشیانه کرد. چندي پيش براي او از خداوند طلب شفا کرديم. چند ماه پيش در پستي نوشتم استاد تنت به ناز طبيبان نيازمند مباد. اکنون ...

ديگر حرفي براي گفتن نمانده است. مملکت ما به وجود استاداني چون او تشنه است. بياييد قدر کساني که هستند را بدانيم. سفر به خير استاد ...

afaq — Thu, 03 Jan 2008 09:28:18 GMT

با سلام و آرزوي طول عمر که زمانه اين زمان نمي‌دهد

بعد از پرواز قيصر ديگر حال و هواي به روز کردن نداشتم. عزيزي گفت سکوت را بشکن و حرفی تازه بزن که روحت تازه شود. با غزلي که حال و هواي اين روزهاي مرا دارد آمده‌ام و يک خبر. وبلاگ انجمن شعر قم راه اندازي شد. شعر جوان قم منتظر شماست. در انتظار زلال نگاهتان هستيم.

بيا مرا ببر از کوچه‌هاي حيراني

مرا که مانده‌ام اينجا در اين پريشاني

مرا رها کن از اين خوابهاي دردآلود

مرا که خسته‌ام از لحظه‌هاي ظلماني

خوش آمدي به غزلخانه‌ي دل تنگم

به شعرخواني اين چشمهاي باراني

چه قدر خسته‌ام از شهرهاي پولادي

و ناتواني اين دستهاي سيماني

دگر نمانده مرا هیچ شور و حال غزل

مرا رها کن از اين لحظه‌هاي زندانی

صبا- ۱۲ دي ۸۶

لحظه عزيمت قيصر ناگزير شد

afaq — Fri, 02 Nov 2007 04:55:18 GMT

امروز دانشکده‌ي ادبيات عزادار قيصر بود. همه‌ ايستاده‌ايم و مات و مبهوت به عکس قيصر نگاه مي‌کنيم. انسان زاده شدن دشواري وظيفه بود و تو انسان را رعايت کردي. خود اگر شاهکار خدا بود يا نبود. رهائیت نوشت باد و يادت گرامي. قيصر قصرهاي شعري که زندگيست با شعرت تا ابد خواهي ماند. از امروز ما بي قيصر شديم...

امروز چهارشنبه قيصر کلاس نقد ادبي داشت. ساعت ۱۰ کلاس داريم استاد يادتون نره. استاد آمديم نبوديد ساعت ۱۰:۳۰ برويم؟

مانند آفتاب دلم سخت روشن است

من خواب ديده‌ام به خدا خوب مي‌شوي

آخرين دست خط استاد امين پور

غم نان و غم انسان دروغ است

شروع قصه و پايان دروغ است

نه قيصر جان نمي‌ميري تو هرگز

سه شنبه هشتم آبان دروغ است

قيصر امين پور سلام شاعر آينه‌هاي ناگهان سلام. چه زود از ميان ما رفتي. هنوز چشمهاي زيادي شوق ديدارت را داشتند. سالها آرزو داشتم دانشجوي دانشکده ادبيات شوم به اميد اينکه در کلاس‌هاي تو حاضر شوم. اکنون به روزی فکر مي‌کنم که از پله‌هاي دانشکده ادبيات بالا مي‌روم و چشمانم به دنبال تو مي‌دود. دانشکده ادبيات بدون تو رنگ و بويي ندارد. من هنوز رفتنت را باور نمي‌کنم. نه قيصر جان تو هرگز نمي‌ميري. گفته‌اند که تو شاعر روزگاران خواهي ماند. اين که چيزي نيست تو انسان روزگاران خواهي ماند. این روزها وجود عزیزت ضروری است. این روزها که حادثه بیداد می‌کند. اي از بهشت باز دري پيش چشم تو از پس آن همه درد و رنج اکنون روزهاي آسايشت مبارک. راستي به قول خواهرت فروغ:

دستهاي خويش را

در کدام باغچه

عاشقانه کاشتي؟

اين قرارداد

تا ابد ميان ما

برقرار باد:

چشمهاي من به جاي دستهاي تو!

من به دست تو

آب مي‌دهم

تو به چشم من

آبرو بده!

من به چشمهاي بي قرار تو

قول مي‌دهم:

ريشه‌هاي ما به آب

شاخه‌هاي ما به آفتاب مي‌رسد

ما دوباره سبز مي‌شويم!

نقطه سر خط

afaq — Wed, 19 Sep 2007 07:49:18 GMT

دست‌هامان کوتاه بود و خرماها بر نخيل

ما دست‌‌هامان را بريديم و به سوي خرماها پرتاب کرديم

خرما فراوان بر زمين ريخت

ولي ما ديگر دست نداشتيم

(کیومرث منشی زاده)

سلام ياران اين چند ماه فرصت مغتنمي بود که در حال و هواي ادبيات و فرهنگ ايران با يکديگر گفت و گو کنيم. اين تجربه براي من هم شيرين بود و هم سختي‌هاي راه و ناپختگي‌هاي خودم را به من نشان داد. در حقيقت زندگي چيزي نيست جز همين تجربه‌هاي پياپي. چيزهاي بسيار آموختم و نشيب و فرازهايي را ديدم که بدون طيّ اين راه نمي‌شد ديد:

گاه زخمي که به پا داشته‌ام

زير و بم‌هاي زمين را به من آموخته است

اکنون خوشحالم که اين تجربه را همراه با شما پشت سر گذاشتم. حالا که مهرماه بار ديگر از راه مي‌رسد فرصت کمتري براي پرداختن به اين گونه تلاش‌ها باقي مي‌ماند. وظيفه‌ي خود مي‌دانم که از همه‌ي بزرگواراني که در اين مدت با من همراهي کردند و نگاه مهربانشان را چراغ اين صفحه نمودند تشکر کنم. بي شک راهنمايي‌ها و همراهي‌هاي اين دوستان سبب شد که از اين تجربه درس بياموزم. نيز اگر به هر دليل غباري بر دلي نشانده باشم، پوزش مي‌خواهم و اميدوارم بتوانم در زمان و زمانه‌اي ديگر با توان و تکاپوي تازه‌تر به اين صحنه پاي بگذارم.

اما براي آنکه به قدر توان و فرصت تلاش کرده باشم، چراغ اين صفحه را همچنان روشن نگاه مي‌دارم، با اين توضيح که فعلا ناچارم از توفيق ديدار نظرهاي ارزنده‌ي شما محروم باشم. ضمنا فاصله‌ي به روز کردن اين صفحه نيز بيشتر خواهد شد. بار ديگر از همدلي همه‌ي بزرگواران سپاسگزار و از اين توفيق شاکر و شادمانم. باشد که اين وداعي باشد براي آغازي دوباره.

از رهگذر خاک سر کوي شما بود

هر نافه که در دست نسيم سحر افتاد

با احترام: صبا رهگذر

۲۸ شهریور ۱۳۸۶

به احترام اوستا و به یاد تیرانا

afaq — Fri, 14 Sep 2007 09:21:18 GMT

در اين فرصت از انساني بزرگ ياد مي‌شود که هم در ادب درس استاد بود و هم در ادب نفس. کساني که از نزديک با او آشنا بوده‌اند مي‌دانند که بيش از هر چيز خلق وخوي خوش و صفاي باطنش جذاب و خواستني بود. سخن از مهرداد اوستا شاعر و نويسنده و انديشمند بزرگ معاصر است که نام اصلي‌اش محمد رضا رحماني بود و در17 اردیبهشت سال 1308 شمسی در خانواده ای هنرمند در شهر `بروجرد` به دنیا آمد. در 12 سالگی شهر بروجرد را برای خود کوچک دید و راه تهران را پیش گرفت و تا پایان عمر پربارش در این شهر اقامت گزید.

پس از سپری کردن دوره دبیرستان، ضمن تدریس در مدارس و دبیرستانها، تحصیلات آکادمیک خویش را تا اخذ مدرک فوق لیسانس در رشته فلسفه ادامه داد و به دلیل اندوخته های خارق العاده ذهنی اش در زمینه ادبیات و علوم انسانی در سن 25 سالگی بعنوان جوانترین استاد جذب دانشگاه شد و در سن 30 سالگی به عضویت شورائی درآمد که رساله دکترای دانشجویان دوره دکتری ادبیات فارسی را تأئید یا رد می نمود.
این ادیب گرانقدر و شاعر بزرگ با آنکه در همه زمینه های شعری قدرت خویش را به نمایش می گذاشت، اما به قصيده بیشتر از سایر انواع شعر عشق می ورزید و به حق لقب بزرگترین قصیده سرای معاصر بعد از ملک الشعراي بهاررا ازآن خود ساخت. استاد اوستا ضمن تدریس در دانشگاه تهران سفرهای متعددی را به کشورهای مختلف انجام داد و آثار و اشعار ارزشمندی از خود بر جای نهاد. سرانجام در سال 1370 در سن 62 سالگی بر اثر عارضه قلبی در گذشت و پیکرش در قطعه مشاهیر ادب و هنر ایران در تهران به خاک سپرده شد. وي بیش از 40 اثر تحقیقی و یا تألیفی در زمینه ادبیات و هنر از خود به یادگار گذاشته که بیش از 20 اثر آن در زمان حیات ایشان وبقیه بعداً منتشر شده است.

با اين اشاره درباره استاد اوستا، اکنون به اثري ماندگار از وي با نام تيرانا مي‌پردازم. تيرانا نوشته‌اي است با نثري بي‌نظير و باشکوه و البته براي جوانان امروز قدري دشوار که در سال‌هاي نخست دهه پنجاه منتشر شد. اين اثر در حقيقت ديدگاه و تفکر اوستا را در باره انسان و جهان نشان مي‌دهد و به عبارتي مانيفست استاد است. او در اين اثر انديشه‌ها و احساساتش را با بياني صادقانه نشان داده و در عين حال اطلاعات ناب و کم‌نظيري را درباره انبوهي از اديبان و حکيمان و هنرمندان که با آن‌ها يا افکارشان زيسته، معرفي نموده است. اين کتاب شرح سلوک معنوي استاد نيز هست و نشان مي‌دهد که چگونه فقر و عشق، گوهر تابناک وجودش را تراشيد. نام تيرانا به ظاهر بر کسي اطلاق شده که مخاطب استاد در اين اثر است؛ اما در حقيقت کسي جز خود وي نيست که با او سخن مي‌گويد و دغدغه‌هايش را با او در ميان مي‌نهد؛ يعني حديث نفس با شيوه‌اي بديع و خواندني.تعابير ناب و کلمات زيبا و ترکيب‌هاي نوپديد و نثر شاعرانه و صداقت محض و آگاهي‌هاي علمي و هنري فراوان، از ويژگي‌هاي تيرانا است. درست است که جوانان امروز بايد براي خواندن اين اثر قدري به زحمت بيفتند و با نثري ساده و روان مواجه نخواهند بود، اما بايد گفت که اگر کسي اهل هنر و انديشه باشد و اين اثر را نخواند، بخشي از نياز حقيقي خويش را درک نکرده است. اينک نمونه‌اي از اين نثر شکوهمند را مي‌اورم با اين اشاره که جناب استاد دکتر محمد رضا ترکي اين اثر را تلخيص نموده و در مجموعه برگزيده نثر و نقد ادبي به سال 1381 به دوستاران حکمت و انديشه و ادب عرضه کرده است:

اگر تو را از تقدير بهره اين بود که عمري، به همه عمر، در قفسي اسير باشي، باري از براي تو چه تفاوت مي‌کرد که قفس را از پولاد ساخته باشند يا ... از طلاي ناب؟! زيرا اين تويي که از نعمت آزادي محروم آمده‌اي!

تيرانا، تيراناي خوب من!

بگذار تا از اين پس تو را با همين نام باز خوانم: «تيرانا» ؛ چرا که از براي چون من عاشقي آرزوسوز، تيرانا همين تنها نامي يا کلمه‌اي نيست، که خود سرگذشتي است شنيدني و داستاني است بس ديدني.

تيرانا- اين کلام پرکرشمه- آميزه‌اي است جادويي و حيرت انگيز، از عشق و جواني و سرمستي؛ شيدايي عاشقانه‌اي است که با من افسانه سر مي‌کند، اشک مي‌بارد و شکوه مي‌آغازد.

تيرانا تقديري است که بر قلمرو هستي و حيات جاري است. تيرانا ... چه گويم؟ سرنوشت اشکبار من است؛ نه همين سرنوشت من، که طلسم ناگشودني سرنوشت است در فراخناي کائنات.

اکنون تيرانا! که خود را باز شناخته‌اي، دمي به چشمان من چشم فرادوز. به چشمان من نگاه کن. همين نگاه، تنها همين نگاه ... باشد که از اين نگاه گرم و خواب انگيز و سرود خاموش آن، از رازي پرده باز توانم گرفت که هيچ کس را دل ياري ندهد چشم از تماشا برگرفتن. نگاه ... پاس عصمتي را که در اين تمنا همچون دامن آفتاب، پاکيزه و عالم افروز است؛ چون آفتاب نخستين بامداد آفرينش گرم، و زندگي را سراسر آغاز، که تو ناگزير از باور داشتِ آن خواهي بود. باورش خواهي کرد؛ چرا که باور کردني نيست.